post

Προτεινόμενες δραστηριότητες ανά στάδιο άνοιας

Το JDC-ESHEL και το υπουργείο υγείας του Ισραήλ (Government of Israel’s Ministry of Health) προχώρησε στην έκδοση ενός σύντομου οδηγού για τους φροντιστές ατόμων με άνοια. Μετά από σχετική άδεια για τη μετάφραση του οδηγού, σε αυτό το post παραθέτουμε τις συμβουλές  για δραστηριότητες ανά στάδιο με μικρές αλλαγές από το αρχικό ώστε να προσαρμόζονται στο πολιτιστικό πλαίσιο για Κύπρο και Ελλάδα.

Ολόκληρο τον οδηγό μπορείτε να τον βρείτε σε αυτόν τον σύνδεσμο:

https://www.health.gov.il/English/Topics/SeniorHealth/DEMENTIA/Documents/Dementia_Corona_EN.pdf

Αρχικό στάδιο της νόσου

  • Δραστηριότητες για σκέψη: sudoku, σταυρόλεξα, ασκήσεις υπολογισμών, εφημερίδες, βιβλία, και γρίφοι
  • Παιχνίδια: χαρτιά, ντόμινο, τάβλι, σκάκι, παιχνίδια σε tablet
  • Δημιουργική απασχόληση: πλέξιμο, κέντημα, ράψιμο, ζωγραφική, κηπουρική, δραστηριότητες με χαρτόνια, γλυπτική ζύμης αλατιού
  • Δραστηριότητες με κίνηση: χορός με μουσική, βίντεο σωματικής άσκησης YouTube
  • Επικοινωνία: αναζήτηση στο διαδίκτυο (αναζήτηση πληροφοριών, συμμετοχή σε κοινωνικά δίκτυα, emails), παρακολούθηση συναυλιών και τηλεοπτικών εκπομπών, επικοινωνία μέσω chat με οικογένεια και φίλους
  • Θεραπεία δι’ αναμνήσεων: δείτε μαζί ένα φωτογραφικό άλμπουμ, γράψτε μία ιστορία ζωής, ηχογραφήστε οικογενειακές συνταγές

Μεσαίο στάδιο άνοιας

  • Δραστηριότητες για σκέψη: κατηγοριοποίηση και αντιστοίχηση αντικειμένων και φωτογραφιών, τοποθέτηση αντικειμένων σε κουτιά/δοχεία, ανάγνωση εφημερίδας και απλοποιημένων βιβλίων, απλές συζητήσεις
  • Κοινωνικοποίηση: μαγειρέψτε μαζί, δείτε οικογενειακές φωτογραφίες
  • Παιχνίδια: χαρτιά, ντόμινο, τάβλι, πάζλ με λίγα κομμάτια
  • Δημιουργική απασχόληση: ζωγραφική (σχεδιάστε ή χρωματίστε), εύκολο ράψιμο με επίβλεψη, γλυπτική ζύμης αλατιού
  • Δραστηριότητες με κίνηση: ενώ ο συγγενής σας κάθεται, μπορείτε να του/της πετάτε ένα μικρό μπαλάκι ή μία μπάλα και να ζητάτε να σας το επιστρέφει. Παράλληλα μπορείτε να ζητάτε να σας λέει χρώματα, ονόματα από συγκεκριμένο γράμμα ή άλλα αντικείμενα από κάποια κατηγορία (για παράδειγμα φρούτα). Μπορείτε ακόμη να βλέπετε μαζί βίντεο γυμναστικής και να τον/την βοηθάτε στην εκτέλεση των ασκήσεων

Προχωρημένο στάδιο άνοιας

  • Ανταλλαγή μιας μπάλας: Πετάξτε ένα μικρό μπαλάκι ή μια μπάλα. Πολλοί άνθρωποι σε αυτό το στάδιο μπορούν μόνο να πιάσουν την μπάλα. Συνεχίστε το παιχνίδι παίρνοντας την μπάλα και ξαναπετώντας την
  • Βόλεϋ με μπαλόνια: παίξτε βόλεϋ με μπαλόνια, προσπαθώντας να μην πέσει στο πάτωμα
  • Παιχνίδι μέσω εφαρμογών. Μερικές εφαρμογές αντιδρούν σε ήπια αγγίγματα, όπως το WaterGarden
  • Αισθητηριακή διέγερση:
    • όσφρηση: δώστε διαφορετικές μυρωδιές να τις αναγνωρίσει όπως για παράδειγμα κανέλα, ταλκ, αρώματα, ξύδι, λεμόνια, λουλούδια, αρωματικά κεριά,
    • όραση: δείξτε εικόνες σε ένα τάμπλετ για να τις παρατηρήσει, όπως για παράδειγμα από ένα ενυδρείο ή άλλα τοπία,
    • γεύση: δώστε να δοκιμάσει διαφορετικές έντονες γεύσεις όπως σοκολάτα, λεμόνια, μαρμελάδες, σαντιγί κα,
    • αφή: κάντε μαλάξεις στα χέρια και τα πόδια με αρωματικά έλαια ή κρέμα, δώστε του/της να αγγίξει διαφορετικά είδη υφάσματος,
    • ακοή: ακούστε μουσική της προτίμηση του/της που να είναι χαλαρωτική.

 

 

 

 

 

 

post

Σωματική άσκηση για άτομα με άνοια!

Παρακάτω μπορείτε να βρείτε μία σειρά από ασκήσεις για άτομα με άνοια αρχικού και μεσαίου σταδίου, όπως δημιουργήθηκαν από τις Δρ Ελένη Δημακοπούλου και κ. Μαρία Καρυδάκη, Καθηγήτριες Φυσικής Αγωγής για την Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών!

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5

ΘΩΡΑΚΟΠΛΕΥΡΙΚΗ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ_κ.ΚΑΡΥΔΑΚΗ

 

 

 

 

 

 

 

post

Εφαρμογές για φροντιστές ατόμων με άνοια

Οι εφαρμογές αποτελούνται από σύνολο λειτουργιών και είναι ένας σύγχρονος τρόπος για τη δημιουργία προγραμμάτων και υπηρεσιών για τις κινητές συσκευές (smartphones, tablets, laptops). Στην Κύπρο και στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη εφαρμογών για φροντιστές ατόμων με άνοια. Ειδικότερα αναφέρουμε μία εφαρμογή που είναι διαθέσιμη και επικαιροποιημένη στην ελληνική γλώσσα:

Διάνοια

Η ΔιΆνοια προσφέρει Νοητικές Ασκήσεις έτοιμες για χρήση, προτείνει δραστηριότητες που μπορεί ο φροντιστής να κάνει μαζί με τον ασθενή, διαθέτει ημερολόγιο των ασκήσεων και υπενθυμίζει δραστηριότητες.

Παράλληλα, υπάρχουν και δύο ακόμη εφαρμογές που ενώ έχουν ανακοινωθεί δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στο διαδίκτυο: Η εφαρμογή Elephant, η οποία απευθύνεται σε άτομα που πάσχουν από άνοια, αλλά και στους φροντιστές τους και η εφαρμογή auDi-o-Mentia.

Στο πλαίσιο του προγράμματος Apps4Carers αναζητήσαμε και αξιολογήσαμε συστηματικά εφαρμογές και ιστοσελίδες κατά την περίοδο 2016-2018  για τους φροντιστές ηλικιωμένων ατόμων. Παράλληλα μέσω του Apps4carers και της συνεργασίας διαφορετικών φορέων, αναπτύξαμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη χρήση των εφαρμογών:

Δείτε εδώ πώς εγκαθιστούμε εφαρμογές από το google play

Δείτε εδώ πώς εγκαθιστούμε εφαρμογές από το app store

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ (διαθέσιμες στην Αγγλική γλώσσα) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Alz & Dementia, Alzheimer’s Daily companion

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

Αυτή η εφαρμογή περιλαμβάνει άμεσες συμβουλές και πρακτικές οδηγίες για όλες τις συμπεριφορές και τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι φροντιστές (500 οδηγίες και πρακτικές λύσεις).
Dementia Support

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

Η εφαρμογή Dementia Support στοχεύει στην παροχή υποστήριξης για όσους φροντίζουν ανθρώπους με άνοια στο σπίτι.  Η εφαρμογή προσφέρει γνώση για τις προκλήσεις και τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με άνοια και οι φροντιστές τους.
DementiAssist

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

 

Η εφαρμογή υποστηρίζει τους φροντιστές στη διαχείριση ενός ατόμου με άνοια. Οι συμπεριφορικές διαταραχές παρουσιάζονται (επιθετικότητα, θυμός, διέγερση ή άγχος, απάθεια, σύγχυση, βηματισμός, φωνές, ψύχωση, αντίσταση στο μπάνιο, αντίσταση στο ντύσιμο, αντίσταση στο φαγητό, αντίσταση στη στοματική υγιεινή, κλοπή, συλλεκτικότητα, σεξουαλική ανάρμοστη συμπεριφορά, προβλήματα ύπνου, το φαινόμενο του ηλιοβασιλέματος και η περιπλάνηση. Όλες αυτές οι συμπεριφορές παρουσιάζονται μέσω από 4 κατηγορίες: σωματικές, συναισθηματικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές αιτίες. Όταν ο χρήστης επιλέγει τις πιο σχετικές αιτίες, παρουσιάζονται τρόποι αντιμετώπισης. Δείτε εδώ το tutorial

 

House of memories

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  App Store

Αυτή η εφαρμογή είναι ένα πρόγραμμα δι’ αναμνήσεων για την υποστήριξη των ανθρώπων με άνοια και των οικογένειών τους. Το πρόγραμμα χρησιμοποιεί αντικείμενα και αρχεία από το Μουσείο στο Liverpool.
Memory box

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

Η εφαρμογή Memory Box έχει στόχο να αποτελέσει ένα μνημονικό βοήθημα και ένα κίνητρο για συζήτηση ανάμεσα σε φροντιστές και άτομα με άνοια. Περιλαμβάνει υλικό οπτικό, μουσικό, προτάσεις για συζήτηση, και ενίσχυση της μνήμης. Περιλαμβάνει πληροφορίες για διασημότητες, σημαντικά γεγονότα, μέρη και θέματα του 20ου αι.  Ο χρήστης μπορεί να σώσει τις αγαπημένες του αναμνήσεις στο σημειωματάριο.
Mood tools

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

Η εφαρμογή Moodtools περιλαμβάνει ημερολόγιο, δραστηριότητες βασιμένες στη συμπεριφορική θεραπεία, πλάνο ασφάλειας, δοκιμασίες και videos. Η εφαρμογή έχει σχεδιαστεί σε συνεργασία με πολλούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Pacifica (Sanvello for Stress & Anxiety)

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

Η εφαρμογή Pacifica προσφέρει εργαλεία βασισμένα στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία για τη χαλάρωση, το διαλογισμό και την ανίχνευση της διάθεσης.
Relaxation techniques

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play

Μία εφαρμογή που διευκολύνει την προοδευτική μυική χαλάρωση.

 

Self-help anxiety management

Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε  Google play και App Store

 

Η εφαρμογή Πρόγραμμα Αυτοβοήθειας για τη διαχείριση του Άγχους είναι ένα τρόπος να παρακολουθείτε το άγχος σας με γραφική αναπαράσταση και 25 τρόπους αυτοβοήθειας: πληροφορίες για το άγχος,  τρόπος σκέψης και άγχος, σωματική χαλάρωση, νοητική χαλάρωση, υγεία και άγχος, καθοδήγηση για την εφαρμογή του προγράμματος αυτοδιαχείρισης, κλειστό κοινωνικό δίκτυο όλων των χρηστών της εφαρμογής. εξωτερική σύνδεσμοι.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε το 2018. Πολλές νέες εφαρμογές έχουν δημιουργηθεί από εκείνη την περίοδο έως και σήμερα. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις παρακάτω τρεις:

Cognihealth
A walk through dementia 
Dementia Guide Expert 

Περισσότερες εφαρμογές μπορείτε να βρείτε και στη σελίδα Health and Social Care/ Apps4Dementia

Για την αξιολόγηση των εφαρμογών χρειάζεται να ακολουθείτε κριτήρια και να μπορείτε να απαντήσετε στις ερωτήσεις:

  • • Είναι η εφαρμογή επικαιροποιημένη (update status);
    • Ο σκοπός της εφαρμογής ανταποκρίνεται σε αυτό που αναζητάτε;
    • Πόσοι χρήστες έχουν κατεβάσει την εφαρμογή;
    • Ποια είναι η μέση αξιολόγηση της εφαρμογής;
    • Είναι η εφαρμογή αξιόπιστη;
    – Υπάρχει ιστοσελίδα για την εταιρεία/φορέα της εφαρμογής
    – Εάν αποτελεί προϊόν ανεξάρτητου προγραμματιστή αναφέρει το όνομα του και την ιστοσελίδα του;
    – Ο προγραμματιστής έχει συνεργαστεί με κάποιο επίσημο φορέα ή παραπέμπει σε επίσημες πηγές για ότι αναφέρει;
    • Ζητάει η εφαρμογή σας εγγραφή και προσωπικά στοιχεία και εάν ναι, πώς προστατεύει τα προσωπικά σας δεδομένα
    • Λειτουργεί η εφαρμογή χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο;
    • Είναι η εφαρμογή δωρεάν ή έχει κόστος;

 

 

Για την ομάδα του Apps4Carers

Αρετή Ευθυμίου

Την ομάδα του Apps4Carers για το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου αποτελούν οι: Δρ Αρετή Ευθυμίου, Δρ Θεολογία Τσιτση και η Επιστημονικά Υπεύθυνη του προγράμματος, Δρ Ευριδική Παπασταύρου.

 

 

post

Προτεινόμενα Videos για την Άνοια!

Η αρχική λίστα δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος eLILY και εμπλουτίστηκε με πρόσφατα videos που μπορεί να σας φανούν ενδιαφέροντα. Περιλαμβάνει ενημέρωση τόσο για τη μνήμη, την άνοια, τα πρώτα συμπτώματα, την αντιμετώπιση των συμπεριφορικών διαταραχών, αλλά και ενημέρωση για τους φροντιστές.

Μία ταινία μικρού μήκους από τον σκηνοθέτη Κωνσταντίνο Πιλάβιο.

Οι επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις των ατόμων με τη νόσο Alzheimer μπορεί κάποιες φορές να οδηγούν τα αγαπημένα τους άτομα που τους φροντίζουν σε αγανάκτηση και θυμό όμως…..

  • Άνοια: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζουμε

Tα 5 αυτά videos παρουσιάζουν συνεντεύξεις νευρολόγων και άλλων ειδικών για την άνοια στο πλαίσιο τηλεοπτικών εκπομπών. Θέματα που συζητώνται: τι είναι η άνοια, οι μορφές άνοιας, τα συμπτώματα, οι διαγνωστικές εξετάσεις, η θεραπεία, και η πρόληψη της άνοιας.

  1. Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη νόσο Αλτσχάιμερ (συνέντευξη της νευρολόγου Δρ Παρασκευή Σακκά)
  2. Άνοια: όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε (συνέντευξη του Νευρολόγου, Οδυσσέα Καργιώτη για την εκπομπή Χαμηλή Πτήση) 
  3. Άνοια. Ποια τα πρώτα συμπτώματα και ποιες οι δυσκολίες (συνέντευξη του κ. Ευτύχιου Χριστοφίδη για την εκπομπή ΘΕΚΛΑ Μιλάμε Ανοιχτά) 
  4. Η νόσος του Alzheimer(ένα βίντεο από την Ψυχογηριατρική Εταιρεία Νέστωρ για την παθοφυσιολογία της νόσου)
  5. 2οΕπεισόδιο 24 ώρες: Άνοια και Αλτσχάιμερ 2019
  • Ημερίδες για φροντιστές ατόμων με άνοια

  1. Ημερίδα για την Ημέρα του Φροντιστή 2019. Η Ανοϊκή πραγματικότητα και συμπεριφορά σε άτομα με άνοια. Ομιλητής Δρ Κωστής Προύσκας.
  2. Ημερίδα SetCare (2015)  . Η Ανοική πραγματικότητα και συμπεριφορές σε άτομα με άνοια (full version). Ομιλητής Δρ Κωστής Προύσκας
  3. Ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Νόσου Alzheimer 2019. Ερευνητικές εξελίξεις στην άνοια. Ομιλητής Δρ Νίκος Σκαρμέας
  4. Ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Νόσου Alzheimer 2019. Ζώντας καλά με την άνοια. Ομιλήτρια Δρ Παρασκευή Σακκά

Η Ελληνική εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών προχώρησε στη ραδιοφωνική εκπομπή «Όλα για την άνοια», και όλες οι συναντήσεις είναι ανεβασμένες στο κανάλι της εταιρείας.

Ενδεικτικά θέματα:

  • Διαχείριση ενοχών και φροντίδα του εαυτού
  • Επιλέγοντας την αξιοπρέπεια
  • Γέλιο και άνοια
  • Ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωναϊου
  • Τα συναισθήματα των φροντιστών και παρεμβάσεις
  • Ο ρόλος του φροντιστή

Και πολλά άλλα!!

  • Οι επαγγελματίες υγείας του Κέντρου Ημέρας “Franco Basaglia” ΕΠΑΨΥ οργανώνουν podcasts για διάφορα θέματα ψυχικής υγείας. Στο 5οpodcast παρουσιάζεται το θέμα για τους φροντιστές ατόμων με άνοια και τους ηλικιωμένους για την περίοδο COVID-19.

“Η καραντίνα θα αργήσει να τελειώσει για εμάς»

Ανακοινώσεις για νεά webinars μπορείτε να βρείτε εδώ

MariasanaYoga

Τεχνική χαλάρωσης πριν από τον ύπνο. Αυτό το βίντεο, έχει στόχο να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου σας. Πολλές φορές κρατάμε την ένταση της ημέρας πηγαίνοντας να κοιμηθούμε και κατ’ επέκταση κρατάει ένταση και το σώμα μας. Επιστρέφοντας σπίτι μετά την εργασία μας, δεν έχουμε “αποκοπεί” από ότι προηγήθηκε και τα κουβαλάμε μαζί μας. Στόχος αυτού του ηχητικού βίντεο είναι να μάθει συνειδητά στο σώμα αλλά και τον νου μας να μπορούν να “ακούν” αυτά που θέλουμε όταν τα θέλουμε και να μη δρουν έρμαια των συνθηκών, των ορμονών, ή του στρες. “Όπως το σώμα, χρειάζεται άσκηση έτσι και νους χρειάζεται να “γυμναστεί” και να επαναπρογραμματιστεί κάποιες φορές”

Υπουργείο Υγείας Κεντρική Υπηρεσία

Η εκμάθηση της τεχνικής της διαφραγματικής αναπνοής μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων του στρες που συχνά βιώνουν οι φροντιστές.

 

Για την ομάδα του eLILY

 Αρετή Ευθυμίου

Ιωάννα Μενοίκου

(Η ομάδα του eLILY για το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου αποτελείται από την Επιστημονική υπεύθυνη, Δρ Ευριδίκη Παπασταύρου, Δρ Αρετή Ευθυμίου, Δρ Αντώνης Στυλιανίδης και την υποψήφια διδάκτορα, Ιωάννα Μενοίκου)

 

 

 

 

post

Διαχείριση της άνοιας- ενότητες SETCARE

Σε αυτή την ανάρτηση μπορείτε να βρείτε το υλικό που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος SETCARE για την εκπαίδευση των οικογενειακών και έμμισθων φροντιστών ατόμων με άνοια από την Εταιρεία Alzheimer Αθηνών.

Συνολικά το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε το 2018 και περιελάμβανε 10 κεντρικά θέματα:

  1. Ενήμερωση για το πρόγραμμα
  2. Κατανοώντας τον φροντιστή
  3. Η σημασία της επικοινωνίας
  4. Οι νόσοι της τριτης ηλικίας
  5. Διαχείριση της άνοιας
  6. Κινητικότητα, προσωπική υγιεινή, διατροφή και διαχείριση κρίσεων
  7. Υπηρεσίες υγείας
  8. Υπηρεσίες για μετανάστες
  9. Ο έμμισθος φροντιστής ως επιχείρση,
  10. Η χρήση του διαδικτύου

Εδώ θα βρείτε εκείνες τις ενότητες που αφορούν στη διαχείριση της άνοιας:

5.1_Η μνήμη και οι διαταραχές της

5.3_Συμπεριφορικές διαταραχές στην άνοια

5.4_Πρακτικά ζητήματα στη φροντίδα

5.5_Απλές δραστηριότητες για ανθρώπους με άνοια

5.6_Το φορτίο του φροντιστή

post

Οι συνέπειες της καραντίνας και των περιορισμών στην ψυχική μας υγεία

Παρακολουθούμε καθημερινά στα μέσα ενημέρωσης ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις για τις επιπτώσεις που έχει η καραντίνα στην υγείας μας, ψυχική και σωματική. Γιατί όμως είναι τόσο σημαντικό να τις γνωρίζουμε; Σε αυτό το άρθρο θα συζητήσουμε τις συνέπειες ψυχικής υγείας σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες πάνω στο θέμα και τη σημασία που έχουν για εμάς.

Ποιες είναι αυτές οι συνέπειες;

Σε μία πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στο Lancet για την περίοδο περιορισμού λόγω COVID-19 από τους Brooks et al [1], παρουσιάζονται τα αποτελέσματα  24 ερευνών που αφορούσαν σε προηγούμενες περιόδους καραντίνας για τους SARS, Η1Ν1, Ebola και MERS.

Οι ερευνητές διαχώρισαν τα αποτελέσματα των ερευνών σε

  • ψυχολογικές επιδράσεις στη διάρκεια και μετά την καραντίνα,
  • παράγοντες που προβλέπουν τις ψυχικές συνέπειες της καραντίνας και
  • παράγοντες που επηρεάζουν κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος της καραντίνας

Άνθρωποι που έχει χρειαστεί να μείνουν σε καραντίνα αναφέρουν ότι βίωσαν συναισθήματα αβεβαιότητας, απομόνωσης και αντιμετώπισαν προβλήματα που συνδέονται με το κοινωνικό τους δίκτυο [2].

  • Η αβεβαιότητα αναφέρεται στο φόβο για την υγεία της δική μας και των άλλων, στην απορρύθμιση της καθημερινότητά μας και την αβέβαιη κατάσταση με την πανδημία.
  • Η μοναξιά περιλαμβάνει τη βαρεμάρα, την απομάκρυνσή μας από αγαπημένα άτομα, την απόρριψη, το στίγμα και τον έλεγχο που βιώνουμε.
  • Τα προβλήματα στους τρόπους αντιμετώπισης που επιλέγουμε συνδέονται με τη δυνατότητες που έχουμε να λάβουμε συναισθηματική στήριξη από άλλους, πληροφόρηση και πρακτική βοήθεια.

Παράγοντες που σχετίζονταν σημαντικά με τις ψυχολογικές συνέπειες της καραντίνας ήταν: η εργασία σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου και η διάρκεια της καραντίνας [2]. Ειδικότερα για τους επαγγελματίες υγείας, η καραντίνα συνδεόταν με συμπεριφορές αποφυγής όπως τη μείωση της επικοινωνίας με τους ασθενείς ή αυξημένη άδεια ή μη εμφάνιση στην εργασία και συναισθηματική εξουθένωση [3].

Στην περίπτωση ατόμων που είχαν μπει σε καραντίνα λόγω πιθανής επαφής με κρούσμα SARS το 54% αυτών απέφευγαν ανθρώπους που έβηχαν ή φταρνιζόντουσαν, 26% απέφευγε το συνωστισμό και 21% απέφευγε όλους τους δημόσιους χώρους για εβδομάδες μετά την περίοδο καραντίνας [4].

Ποιοι είναι εκείνοι οι παράγοντες που μπορούν να προβλέψουν πώς θα αντιδράσουμε σε μία περίοδο περιορισμού ή καραντίνας;

Σύμφωνα με την ίδια ανασκόπηση, η νεαρή ηλικία (16-24 έτη), το χαμηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο, το γυναικείο φύλο και οι γονείς με ένα παιδί σε αντίθεση με ζευγάρια χωρίς παιδί φαίνεται να είναι χαρακτηριστικά που συνδέονται με αρνητικές ψυχολογικές επιπτώσεις σε περίοδο καραντίνας. Oι παράγοντες αυτοί αμφισβητούνται μιας και δεν επιβεβαιώνονται πάντα από παρόμοιες έρευνες.Σίγουρα η ύπαρξη ψυχιατρικού ιστορικού είναι ένας παράγοντας που συνδέεται με αρνητικές συνέπειες πιο άμεσα κατά τη διάρκεια του περιορισμού αλλά και μετά [5].

Παράγοντες που επηρεάζουν  τη ψυχική μας υγεία κατά τη διάρκεια της καραντίνας είναι:

  • η διάρκεια του περιορισμού,
  • ο φόβος της μετάδοσης,
  • ο εκνευρισμός
  • η βαρεμάρα,
  • η έλλειψη προμηθειών και οι οικονομικές δυσκολίες
  • η σύγχυση πληροφοριών.

Μετά το τέλος της καραντίνας:οι οικονομικές συνέπειες και το στίγμα φαίνεται να έχουν το μεγαλύτερο ρόλο ως παράγοντες που προκαλούν άγχος.

 

Γιατί κρίνεται σημαντικό να κατανοήσουμε τις επιδράσεις της καραντίνας και του περιορισμού;  Πώς μπορεί η γνώση των συνεπειών να μας βοηθήσει;

Μία πολύ πιθανή ερμηνεία σε ατομικό επίπεδο είναι ότι η αναγνώριση των πηγών άγχους συνήθως λειτουργεί ευεργετικά, και αποτελεί το πρώτο βήμα για τη διαχείριση των συναισθημάτων που προκύπτουν από το στρες. Η αναγνώριση των πιθανών λόγων και σκέψεων που συνοδεύει το συναίσθημά μας είναι ικανή να μας ανακουφίσει και μας δώσει την ευκαιρία να σκεφτούμε εναλλακτικές σκέψεις και συμπεριφορές. Για παράδειγμα, εάν σκεφτόμαστε συνεχώς «αυτό δεν πρόκειται να περάσει», «είναι σίγουρο ότι θα αρρωστήσω»,«τα πράγματα δε θα βελτιωθούν» μπορεί να μου προκαλεί έντονη ανησυχία, άγχος, θλίψη και φόβο. Η δυνατότητα να σκεφτούμε και να αμφισβητήσουμε αυτές τις σκέψεις δημιουργείται μόλις αναγνωρίσουμε τι σκεφτόμαστε. Τότε μπορούμε να δούμε τις εναλλακτικές σκέψεις όπως για παράδειγμα «προσέχω και τηρώ τις οδηγίες προστασίας άρα δεν είναι τόσο πιθανό να νοσήσω», «υπάρχει συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας του περιορισμού μου», «τα πράγματα έχουν ήδη βελτιωθεί σε σχέση με ένα μήνα νωρίτερα». Ο εναλλακτικός αυτός τρόπος σκέψης μπορεί να με βοηθήσει να αισθανθώ διαφορετικά.

Μία άλλη διάσταση σημαντική για την ενημέρωση αλλά και την έρευνα στο χώρο της ψυχικής υγείας είναι το κοινωνικό επίπεδο και οι νομοθέτες μιας και χρειάζονται κατευθύνσεις την ώρα της κρίσης βασισμένες σε δεδομένα. Η ανάπτυξη δράσεων καθημερινά στο διαδίκτυο από μη κερδοσκοπικές εταιρείες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, κρατικούς και άλλους ιδιωτικούς φορείς βοηθούν στην καταπολέμηση συναισθημάτων όπως της μοναξιάς, της βαρεμάρας, και του εκνευρισμού.

 

Πώς ακόμη μπορούμε να αντιμετωπίσουμε όλους αυτούς τους παράγοντες που επιδρούν στην ψυχική μας υγεία;

Σε αυτές τις προτάσεις χρειάζεται να προστεθεί η σημασία της ύπαρξης οικονομικής ασφάλειας αλλά και της έγκυρης ενημέρωσης. Η οικονομική ασφάλεια είναι ένα θέμα που αφορά τις εκάστοτε κυβερνήσεις και τους τρόπους που την εξασφαλίζουν στους πολίτες σε περιόδους κρίσεις. Όπως αναφέραμε οι παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία μετά την περίοδο της καραντίνας κατά κύριο λόγο είναι οι οικονομικές συνέπειες οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είναι μακροχρόνιες. Σύμφωνα με έρευνα που έγινε σε άτομα που είχαν περιοριστεί λόγω επαφής με πιθανό κρούσμα Ebola, αν και έλαβαν οικονομική βοήθεια, κάποιοι ανέφεραν ότι το ποσό δεν επαρκούσε, ότι το έλαβαν αργά ή δεν κάλυπτε τις ανάγκες τους [6]. Επίσης αναφέρεται στη βιβλιογραφία ότι τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα ανέπτυξαν μετατραυματική διαταραχή στρες και καταθλιπτικά συμπτώματα σε μεγαλύτερο βαθμό από άτομα με υψηλότερα εισοδήματα [7].

Ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να έχει η υποστήριξη των πολιτών σε όλη τη διάρκεια της περιόδου των περιορισμών: κατά τη διάρκεια της καραντίνας αλλά και μετά από αυτή με την ενίσχυση της δυνατότητας εργασίας από το σπίτι στις περιπτώσεις που αυτό είναι εφικτό ή φαίνεται ότι το άτομο το έχει ανάγκη λόγω αυξημένου φόβου μετάδοσης.

Η περίοδος που διανύουμε αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για ορθή και αντικειμενική ενημέρωση και πρόσβαση στην τεχνολογία. Στην ανασκόπηση που συζητήσαμε, η εκπαίδευση παρουσιάζεται ως παράγοντας που συνδέεται με τις αρνητικές συνέπειες της καραντίνας με τα άτομα με χαμηλότερη μόρφωση να κινδυνεύουν περισσότερο από τις αρνητικές συνέπειες αυτής [5]. Γνωρίζουμε ότι η εκπαίδευση συνδέεται με τη λεγόμενη Εγγραμματοσύνη σε Θέματα με την Υγεία, δηλαδή τη δυνατότητά μας να βρίσκουμε, να αξιολογούμε και να εφαρμόζουμε πληροφορίες σχετικές με την υγεία[8].

Η ενημέρωση και η εκπαίδευση σε θέματα για την Υγεία και στη χρήση της τεχνολογίας  από τις ευάλωτες ομάδες χρειάζεται να αποτελέσει προτεραιότητα για τους αρμόδιους φορείς, και τους επαγγελματίες υγείας .

 

Αρετή Ευθυμίου,

Ψυχολόγος, PhD

Παραπομπές:

[1]      S.K. Brooks, R.K. Webster, L.E. Smith, L. Woodland, S. Wessely, N. Greenberg, and G.J. Rubin, Rapid Review The psychological impact of quarantine and how to reduce it : rapid review of the evidence, Lancet. 395(2020) 912–920. doi:10.1016/S0140-6736(20)30460-8.
[2]      M.A. Cava, K.E. Fay, H.J. Beanlands, E.A. Mccay, and R. Wignall, The Experience of Quarantine for Individuals Affected by SARS in Toronto, 22(2003) 398–406.
[3]      Z. Marjanovic, E.R. Greenglass, and S. Coffey, The relevance of psychosocial variables and working conditions in predicting nurses ’ coping strategies during the SARS crisis : An online questionnaire survey, 44(2007) 991–998. doi:10.1016/j.ijnurstu.2006.02.012.
[4]      D. Reynolds, J. Garay, S. Deamond, M. Moran, W. Gold, and R. Styra, Understanding , compliance and psychological impact of the SARS quarantine experience, Epidemiol Infect.136(2008) 997–1007. doi:10.1017/S0950268807009156.
[5]      H. Jeong, H.W. Yim, Y. Song, M. Ki, J. Min, J. Cho, and J. Chae, Mental health status of people isolated due to Middle East Respiratory Syndrome, (n.d.) 1–7.
[6]      A. Desclaux, D. Badji, A. Gautier, and K. Sow, Social Science & Medicine Accepted monitoring or endured quarantine ? Ebola contacts ’ perceptions in Senegal, Soc. Sci. Med.178(2017) 38–45. doi:10.1016/j.socscimed.2017.02.009.
[7]      L. Hawryluck, W.L. Gold, S. Robinson, S. Pogorski, S. Galea, and R. Styra, SARS Control and Psychological Effects of Quarantine , 10(2004).
[8]      Β. Κονδύλη, Χ. Μαγουλάς, Ε. Ιωαννίδη, and Δ. Αγραφιώτης, Η Ευρωπαική Έρευνα για την Εγγραμματοσύνη σε Θέματα Υγείας: Ελλάδα, 2012.

 

 

post

Ημερολόγιο καταγραφής δραστηριοτήτων

Η καταγραφή των καθημερινών σας δραστηριοτήτων σε ένα ημερολόγιο μπορεί να σας φανεί χρήσιμη και να σας βοηθήσει να οργανωθείτε.

Μπορείτε να καταγράψετε τις δραστηριότητες που έχει ο συγγενής σας που φροντίζετε (για παράδειγμα, ήπιες σωματικές ασκήσεις, στρώσιμο κρεβατιού κ.αλ) αλλά και εκείνες που μπορεί να χρειάζεται τη βοήθεια σας (για παράδειγμα,προετοιμασία γευμάτων, ντύσιμο κ.άλ.).

Στη συνέχεια μπορείτε να συμπληρώσετε τις ευχάριστες δραστηριότητες για εσάς (για παράδειγμα, ανάγνωση εφημερίδας, βιβλίου, κοινωνικά δίκτυα, προσωπική υγιεινή κ.άλ), αλλά και για τους δυο  (για παράδειγμα,τηλεόραση, μαγείρεμα, τηλεφώνημα σε συγγενείς ή φίλους κ.άλ).

Προσπαθήστε μέσα στη μέρα σας να υπάρχουν δραστηριότητες που σας ευχαριστούν.

Βρείτε εδώ το ημερολόγιο: Ημερολόγιο καταγραφής δραστηριοτήτων

(featured image by pixabay.com and Karolina Grabowska)

 

post

Τι είναι η Ψηφιακή Υγεία;

To video που ακολουθεί μεταγλωτίστηκε στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος eLILY για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των φροντιστών ηλικιωμένων ατόμων και ατόμων με άνοια υπό το συντονισμό της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών και του Τεχνολογικό Πανεπιστημίου Κύπρου. Αποτελεί μία συνεργασία του προγράμματος eLILY με το Department of Εmergency Μedicine of the University of British Columbia, το οποίο και έδωσε την άδεια του.  Παρουσιάζει με πολύ απλό τρόπο την έννοια της Ψηφιακής Υγεία και το ρόλο που έχει στην καθημερινότητά μας. Αν σας κρατήσει το ενδιαφέρον, μοιραστείτε το!!

post

Συστάσεις της Alzheimer Europe κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19

Σε αυτήν την ανάρτηση μπορείτε να βρείτε τις συστάσεις της Alzheimer Europe για τις οργανώσεις Alzheimer, τις κυβερνήσεις και τους επαγγελματίες υγείας. Μπορείτε ακόμη να διαβάσετε τις προκλήσεις που βιώνουν οι φροντιστές, τα άτομα με άνοια και οι επαγγελματίες υγείας στον καιρό της πανδημίας COVID-19. Το κείμενο κατόπιν σχετικής άδειας από την Alzheimer Europe μεταφράστηκε στην ελληνική γλώσσα από την κ.Μαρία Γιακουμή .

Συστάσεις της Alzheimer Europe για την προώθηση της ευημερίας των ατόμων με άνοια και των φροντιστών τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19

Η τρέχουσα κατάσταση με τον COVID-19, έχει φθάσει πλέον σε κλίμακα πανδημίας αφού επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής με διαφορετικούς τρόπους.  Η σωματική απόσταση (συχνά αναφέρεται ως «κοινωνική απόσταση») συνιστάται επί του παρόντος ή επιβάλλεται στις περισσότερες χώρες και ορισμένες πόλεις, περιοχές και χώρες βρίσκονται σε απαγόρευση κυκλοφορίας.

Σε αυτήν τη δήλωση, η Alzheimer Europe εξετάζει ορισμένα από τα βασικά ζητήματα και προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με άνοια, οι άτυποι φροντιστές, οι επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας και παρέχει ορισμένες συστάσεις. Πολλά άτομα με άνοια είναι μεγαλύτερα σε ηλικία και επομένως διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να επηρεαστούν δυσμενώς από αυτόν τον ιό, όμως δεν είναι όλα τα άτομα με άνοια ηλικιωμένα και ο ιός επηρεάζει άτομα όλων των ηλικιών. Δε θεωρείται ότι η άνοια αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης COVID-19, αλλά μπορεί τα άτομα με άνοια μπορεί να δυσκολεύονται να υιοθετήσουν ή να συμμορφωθούν με διάφορα προστατευτικά μέτρα (π.χ. που αφορούν το πλύσιμο των χεριών, τον βήχα, την σωματική απόσταση, την απομόνωση και την απαγόρευση κυκλοφορίας) και να αποκτήσουν την απαραίτητη υποστήριξη κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου. Είναι επομένως σημαντικό να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τη διάρκεια της πανδημίας προκειμένου να προστατεύσουμε την ευημερία, την ασφάλεια και τα δικαιώματά τους, και να διασφαλίσουμε ότι αυτοί και οι φροντιστές τους έχουν την υποστήριξη που χρειάζονται.

Προκλήσεις για άτομα με άνοια κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19

Προκλήσεις για άτυπους φροντιστές κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19

Προκλήσεις για επαγγελματίες υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19

Συστάσεις για τους οργανισμούς Alzheimer

Συστάσεις για τους επαγγελματίες υγείας

Συστάσεις για τις κυβερνήσεις

Η θέση αυτή υιοθετήθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο  της Alzheimer Europe στις 14 Απριλίου 2020. Το έγγραφο αυτό βασίζεται στις συστάσεις που προτάθηκαν σε δύο συναντήσεις Zoom και τις οποίες διοργάνωσε η Alzheimer Europe με την Ευρωπαϊκή Κυβερνητική Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για την Άνοια (24 Μαρτίου 2020) και τις εθνικές οργανώσεις-μέλη της AlzheimerEurope(2 Φεβρουάριου 2020).

Τελευταία ενημέρωση: Τρίτη 14 Απριλίου 2020

Πηγή: Alzheimer Europe, 14/04/20. Alzheimer Europe recommendations on promoting the wellbeing of people with dementia and carers during the COVID-19 pandemic. [Ηλεκτρονικό]

Available at:

https://www.alzheimer-europe.org/Policy/Our-opinion-on/Wellbeing-of-people-with-dementia-during-COVID-19-pandemic