post

Αναζητώντας αποτελεσματικότερα στο διαδίκτυο!

Πρόσφατα ολοκληρώθηκε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης για φροντιστές ηλικιωμένων ατόμων και ατόμων με άνοια με στόχο τη βελτίωση των δεξιοτήτων των φροντιστών στην αναζήτηση στο διαδίκτυο, το πρόγραμμα eLILY. Σε αυτή την ανάρτηση παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα του βιβλίου των ασκήσεων για τη σωστή αναζήτηση στο διαδίκτυο:

Μέρος της ικανότητας μας να βρίσκουμε και να χρησιμοποιούμε πληροφορίες στο διαδίκτυο αποτελεί η εφαρμογή του καταλληλότερου τρόπο αναζήτησης αυτών των πληροφοριών. Όταν έχουμε ένα θέμα για το οποίο θέλουμε να μάθουμε περισσότερα, ψάχνουμε στο διαδίκτυο. Μερικές φορές μπορεί να έχουμε κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό μας, αλλά στο τέλος, μπορεί να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό είναι πιο δύσκολο από ότι περιμέναμε. Μερικές φορές αυτό που έχουμε στο μυαλό μας μπορεί δουλέψει, ωστόσο υπάρχουν φορές που αυτό δεν συμβαίνει. Το να μην βρίσκουμε σχετικές πληροφορίες σε ιστοσελίδες, βίντεο ή άλλες πηγές μπορεί να μας κάνει να σκεφτούμε τι πήγε λάθος;.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά βήματα για το πως αναζητάμε στο διαδίκτυο.

  • Καθορίστε την ερώτηση σας. Εξετάστε την ερώτηση την οποία θέλετε να αναζητήσετε και να διαμορφώστε μια πρόταση π.χ. Ο άντρας μου τρώει πολλά γεύματα κάθε μέρα ακόμα κι όταν δεν είμαι εκεί. Πως μπορώ να διαχειριστώ αυτή τη συμπεριφορά;
  • Ορίστε τον πληθυσμό σας. Εξετάστε το συγκεκριμένο πληθυσμό και/ ή τη διαταραχή: άνθρωποι με άνοια (people with dementia), ηλικιωμένοι (older people), άνοια (dementia)
  • Καθορίστε το πρόβλημα σας. Εξετάστε τα συμπτώματα και τις κατηγορίες στις οποίες ανήκουν τα συμπτώματα. Έχοντας κατά νου το παραπάνω παράδειγμα, η συγκεκριμένη κατηγορία είναι η διατροφική διαταραχή και οι διαταραχές συμπεριφοράς στην άνοια.
  • Καθορίστε τον βασικό λόγο για την αναζήτηση: Σκεφτείτε ότι θέλετε να αναζητήσετε τη διαχείριση αυτής της συμπεριφοράς: για παράδειγμα: πιθανές λύσεις (possible solutions), διαχείριση στο σπίτι (managing at home), αντιμετώπιση (cope with), θεραπεία (treatment options), επιλογές φροντιστών (carers options).
  • Τώρα έχετε το κυρίως θέμα της αναζήτησης σας: διατροφική διαταραχή στην άνοια, τον συγκεκριμένο πληθυσμό, και τις λέξεις που σχετίζονται στο συγκεκριμένο πρόβλημα. Προσπαθήστε να τα συνδυάσετε στην μηχανή αναζήτησης με τους εξής συνδυασμούς:

Ηλικιωμένοι άνθρωποι (Older people) ΚΑΙ διατροφικές διαταραχές (eating disorders) ΚΑΙ διαχείριση (management)

Άνοια (Dementia) ΚΑΙ διατροφικές διαταραχές (eating disorders) ΚΑΙ λύσεις (solutions)

Άνοια (Dementia) ΚΑΙ διατροφικές διαταραχές (eating disorders) ΚΑΙ αντιμετώπιση (coping)

Άνοια (Dementia) ΚΑΙ διατροφικές διαταραχές (eating disorders) ΚΑΙ θεραπεία (treatment)

Άνοια (Dementia) ΚΑΙ διατροφικές διαταραχές (eating disorders) ΚΑΙ carers΄option (επιλογές)

Περισσότερες τέτοιες ασκήσεις μπορείτε να βρείτε στη δωρεάν εξ’αποστάσεως εκπαίδευση της πλατφορμας

https://elily.eu/e-learning-course/

post

Η σημασία της αυτοφροντίδας

Η φροντίδα ενός ατόμου με άνοια μπορεί να είναι πολύ απαιτητική. Σε Ελλάδα και Κύπρο, το ρόλο της φροντίδας αναλαμβάνει συνήθως η άμεση οικογένεια, σύζυγοι και παιδιά, αλλά χωρίς να εξαιρείται και ο ρόλος της ευρύτερης οικογένειας, των φίλων και των γειτόνων[1,2].

Ακριβή στοιχεία για τον αριθμό των ατόμων που φροντίζουν δεν είναι διαθέσιμα σε αυτές τις δύο χώρες, παρόλα αυτά κατ’ εκτίμηση μόνο μπορούμε να υποθέσουμε, λαμβάνοντας υπόψη ότι για κάθε άτομο που νοσεί με άνοια εμπλέκονται στη φροντίδα έως και τρία άτομα. Το 2006 λαμβάνουμε πρώτες πληροφορίες για το προφίλ των ατόμων που φροντίζουν ηλικιωμένα άτομα με διαφορετικές χρόνιες παθήσεις από έρευνα που συμμετείχαν χώρες όπως η Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Ελλάδα, Σουηδία και Αγγλία. Σύμφωνα με εκείνα τα αποτελέσματα, οι φροντιστές παρέχουν φροντίδα για να καλύψουν ανάγκες ψυχοσυναισθηματικές, κοινωνικές, να διευκολύνουν τη μετακίνηση του ασθενή, τις καθημερινές δραστηριότητες τη θεραπεία, αποκατάσταση, οικονομική στήριξη και διαχείριση, και διαχείριση της φροντίδας [3].

Η φροντίδα μπορεί να αφήσει ελάχιστο χρόνο για την αυτοφροντίδα των φροντιστών, δεδομένο που μπορεί να εξηγήσει γιατί σύμφωνα με έρευνες οι φροντιστές αναφέρουν αυξημένη χρήση αντικαταθλιπτικών σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, είναι πιο επιρρεπείς σε λοιμώξεις, μπορεί να εκδηλώσουν γνωστική έκπτωση, έχουν λιγότερες ευκαιρίες για κοινωνική αλληλεπίδραση και εκφράζουν συχνά αγχώδεις διαταραχές,  [4,5]

 

Αλλά τι είναι η αυτοφροντίδα;

Η αυτοφροντίδα που προάγει την υγεία περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που κάνει το άτομο για να βελτιώσει την υγεία του, να διατηρήσει τη λειτουργικότητά του, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του, ως απόκριση σε μία ασθένεια ή απλά για να βελτιώσει την υγεία του[6].

Η αυτοφροντίδα θεωρείται ως μια πολύ σημαντική διάσταση για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη της νόσου, περιλαμβάνοντας τις αποφάσεις για θεραπεία, αλλά και την αποκατάσταση από κάποιο νόσημα και όχι αποκλειστικά και μόνο την πρόληψη[7]

Πιθανοί λόγοι που ένας φροντιστής επιβαρύνει την υγεία του και «ξεχνάει» την αυτοφροντίδα του είναι [6]:

  1. Η μειωμένη προσφορά για προγράμματα για φροντιστές
  2. Ο περιορισμένος χρόνος που έχει στη διάθεση του
  3. Άλλες προϋπάρχουσες διαταραχές που έχουν επιβαρυνθεί με τη φροντίδα
  4. Η μεγάλη ηλικία του φροντιστή
  5. Η καθυστερημένη απόφαση για αναζήτηση βοήθειας, μέχρι το σημείο που δεν υπάρχει επιλογή
  6. Έλλειψη συχνών διαλειμμάτων
  7. Έλλειψη γνώσης για τις διαθέσιμες υπηρεσίες, αλλά και ανεπάρκεια εθνικών οδηγιών για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των φροντιστών

 

Τι μπορείτε να κάνετε σε προσωπικό επίπεδο για τη φροντίδα του εαυτού σας

Προκειμένου να βελτιώσετε τη φροντίδα στον εαυτό σας ενώ φροντίζετε είναι σημαντικό να:

  • Διαχειριστείτε προβλήματα ύπνου που πιθανά αντιμετωπίζετε με χαλάρωση, ημερολόγιο ύπνου*, καλύτερη διατροφή και να αφαιρέσετε οθόνες από το χώρο ύπνου.
  • Καταγράψτε σε ένα ημερολόγιο ότι σας προβληματίζει και συζητήστε το με έναν ειδικό επαγγελματία υγείας
  • Εφαρμόσετε τεχνικές χαλάρωσης, πολλές υπάρχουν διαθέσιμες και σε video. Κάποιες μπορείτε να βρείτε εδώ.
  • Προσπαθήστε να βρείτε μέσα στη μέρα λίγο χρόνο για να κάνετε κάτι που σας αρέσει μέσα ή έξω από το σπίτι (διάβασμα, χαλαρωτικό μπάνιο, συζήτηση με ένα φίλο, γείτονα ή συγγενή)
  • Κάντε ένα διάλειμμα από τη φροντίδα μία φορά το μήνα το λιγότερο. Κανονίστε κάτι που σας ευχαριστεί.
  • Διατηρήστε την επικοινωνία με τους άλλους όσο δύσκολο και εάν είναι. Τηλεφωνήστε σε ένα φίλο ή συγγενή
  • Ασκηθείτε τακτικά. Μπορείτε να βάλετε μία ρουτίνα μέσα στην εβδομάδα. Η άσκηση μπορεί να γίνει στο σπίτι, παρακολουθώντας κάποιο πρόγραμμα στο διαδίκτυο ή εάν είστε εξοικειωμένοι με τις εφαρμογές μέσω μίας εφαρμογής γυμναστικής
  • Φροντίστε τη διατροφή σας
  • Μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια όταν δεν νιώθετε καλά, από ειδικό επαγγελματία υγείας
  • Δημιουργήστε ένα δίκτυο στήριξης με άλλους φροντιστές που έχουν τις ίδιες δυσκολίες, θα σας βοηθήσει να διαχειριστείτε ευκολότερα συναισθήματα και καταστάσεις.

 

Αρετή Ευθυμίου, Ψυχολόγος, PhD

 

* Σημειώστε για κάθε μέρα της εβδομάδας σε ένα φύλλο χαρτί: Τι ώρα πήγατε για ύπνο, πόση ώρα χρειάστηκε για να κοιμηθείτε, πόσες φορές ξυπνήσατε αφού κοιμηθήκατε και πόση ώρα είχατε ξυπνήσει συνολικά, τελικά τι ώρα ξυπνήσατε οριστικά και τι ώρα σηκωθήκατε, Πώς αξιολογείτε την ποιότητα του ύπνου σας (https://www.nhs.uk/Livewell/insomnia/Documents/sleepdiary.pdf)

 

 

[1]      A. Efthymiou, E. Papastavrou, N. Middleton, A. Markatou, and P. Sakka, How Caregivers of People With Dementia Search for Dementia-Specific Information on the Internet : Survey Study Corresponding Author :, JMIR AGING. 3(2020) 1–10. doi:10.2196/15480.

[2]      E. Papastavrou, H. Tsangari, G. Karayiannis, S. Papacostas, G. Efstathiou, and P. Sourtzi, Caring and coping: The dementia caregivers, Aging Ment. Heal.15(2011) 702–711. doi:10.1080/13607863.2011.562178.

[3]      Eurofamcare, Services for Supporting Family Carers of Elderly People in Europe: Characteristics, Coverage and Usage, (2006) 41. http://www.uke.de/extern/eurofamcare/documents/deliverables/teusure_web_080215.pdf.

[4]      P.P. Vitaliano, M. Murphy, H.M. Young, D. Echeverria, and S. Borson, Does caring for a spouse with dementia promote cognitive decline? A hypothesis and proposed mechanisms, J. Am. Geriatr. Soc.59(2011) 900–908. doi:10.1111/j.1532-5415.2011.03368.x.

[5]      P. Vitaliano, I. Zhang, J. Scanlan, V. PP, J. Zhang, and S. JM, Is caregiving hazardous to one’s physical health? A meta-analysis., Psychol. Bull.129(2003) 946–972. doi:10.1037/0033-2909.129.6.946.

[6]      D. Oliveira, L. Sousa, and M. Orrell, Improving health-promoting self-care in family carers of people with dementia: A review of interventions, Clin. Interv. Aging. 14(2019) 515–523. doi:10.2147/CIA.S190610.

[7]      M. Haug, M. Wykle, and N. Keval, SELF-CARE AMONG OLDER, Soc Sci Med. 29(1989) 171–183.

 

post

QUIZ Μνημονικά βοηθήματα

Διαβάστε τις παρακάτω ερωτήσεις και απαντήστε εάν και πόσο συχνά χρησιμοποιείτε μνημονικά βοηθήματα. Όσο μεγαλύτερη η βαθμολογία τόσο περισσότερο χρειάζεται να εντάξετε στη ζωή σας τη χρήση βοηθημάτων για να την απλοποιήσετε!!

Βαθμολογία 9 : Είστε αστερι της οργάνωσης!! Η μνήμη σας λαμβάνει τη βοήθεια που χρειάζεται, συνεχίστε έτσι!

Βαθμολογία 10-18: Πολύ καλή προσπάθεια! Τα πάτε πολύ καλά!

Βαθμολογία 19-27: Μπορείτε και καλύτερα!! τα μνημονικά βοηθήματα είναι σημαντικά για την καλύτερη οργάνωση της ζωής σας! Δεν ισχύει ότι δε βοηθούν τη μνήμη σας να εξασκηθεί, το αντίθετο! Η σύγχυση που μπορεί να βιώνετε στην καθημερινότητα κάνουν δυσκολότερη την εξάσκηση των νοητικών λειτουργιών. Με την χρήση μνημονικών βοηθημάτων πετυχαίνετε μικρότερη σύγχυση στην καθημερινότητα μας.

1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
1 Έχετε μαζί σας ημερολόγιο ή σημειωματάριο και μολύβι ή στυλό; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
2. Κρατάτε ημερολόγιο για τα ραντεβού σας ή ένα ημερολόγιο με το τι κάνετε μέσα στη μέρα; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
3 Χρησιμοποιήσετε αυτοκόλλητα χαρτάκια για να θυμηθείτε πράγματα που έχετε να κάνετε; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
4 Σχεδιάζετε την ημέρα σας φτιάχνοντας μια λίστα με το τι έχετε να κάνετε; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
5  Έχετε ένα ημερολόγιο τοίχου στο σπίτι όπου μπορειτε να σημειώνετε ραντεβού και άλλες σημαντικές υποχρεώσεις; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
6  Τα κλειδιά σας τα βάζετε πάντα σε συγκεκριμένη θέση; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
7 Γράφετε λίστα με τα ψώνια προτού βγειτε έξω 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
8. Έχετε ένα τετράδιο ή ημερολόγιο που κρατάτε ονόματα, τηλέφωνα και διευθύνσεις; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ
9. Κρατάτε σε ένα ξεχωριστό φάκελο τους λογιαριασμούς που πρέπει να πληρωθούν; 1=ΠΑΝΤΑ 2=ΜΕΡΙΚΕΣ

ΦΟΡΕΣ

3=ΠΟΤΕ

Α.Ευθυμίου, Ψυχολόγος

post

Ποιό είναι το δικό σας καλοκαιρινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων;

Συμπληρώστε αυτή την άσκηση μόνος ή μόνη σας ή  και μαζί με τον άνθρωπο που σας βοηθάει στις καθημερινές σας δραστηριότητες.

(Επίπεδο δραστηριότητες ήπιες διαταραχές μνήμης και άνοια αρχόμενου και μεσαίου σταδίου)

 

α) Προσθέστε όλες εκείνες τις δραστηριότητες  που μπορείτε ο ίδιος/α να κάνετε μόνος/η και πόσο διαρκούν

β) Προσθέστε ό,τι κάνετε με τη βοήθεια του ανθρώπου που σας υποστηρίζει στη διάρκεια της ημέρας και πόσο διαρκούν

γ) Προσθέστε δραστηριότητες που κάνετε μαζί και σας ευχαριστούν εξίσου και πόσο διαρκούν

Αν θέλετε να καταβάσετε και να τυπώσετε την άσκηση μπορείτε και εδώ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ
ΠΡΩΙ ΜΟΝΟΣ/Η

 

 

ΜΕ ΒΟΗΘΕΙΑ

 

 

 

ΓΙΑ ΕΜΑΣ

 

 

ΜΕΣΗΜΕΡΙ ΜΟΝΟΣ/Η

 

 

ΜΕ ΒΟΗΘΕΙΑ

 

 

 

ΓΙΑ ΕΜΑΣ

 

 

 

ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΜΟΝΟΣ/Η

 

 

ΜΕ ΒΟΗΘΕΙΑ

 

 

ΓΙΑ ΕΜΑΣ

 

 

 

ΒΡΑΔΥ ΜΟΝΟΣ/Η

 

 

ΜΕ ΒΟΗΘΕΙΑ

 

 

 

ΓΙΑ ΕΜΑΣ

 

 

 

 

 

post

Εξάσκηση και τον Αύγουστο!!

Για αυτό το μήνα, αφιερώσαμε μία διαφορετική ανάρτηση, μιας και πρόκειται για μία περίοδο που συνήθως χαλαρώνουμε. Εδώ θα βρείτε όλες τις ασκήσεις και δραστηριότητες για να κάνετε μόνοι σας ή με τη βοήθεια άλλων! Σήμερα ξεκινάμε με μία άσκηση παιχνίδι, που μπορείτε να εξασκηθείτε στο σπίτι μόνος/μόνη ή  και με τον φροντιστή σας. Μπορείτε εσείς ή ο άνθρωπος που σας φροντίζει να ρυθμίσει τη δυσκολία διαβάζοντας τις οδηγίες της άσκησης.

Δραστηριότητες για ανθρώπους με άνοια σε αρχικό και μεσαίο στάδιο- Μέρος 2

Συνεχίζουμε με ιδέες για ασκήσεις που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι. Συνδυάζει ασκήσεις ψυχαγωγικές, συζητήσεις, θεραπεία δι’ αναμνήσεων και αισθητηριακή ενδυνάμωση.

Προτάσεις για δραστηριότητες- Μέρος 2:

  • Συζητήστε για τη μέρα, το μήνα, το έτος, τον καιρό, την ώρα της ημέρας και τη γειτονιά σας
  • Βρείτε τη λέξη που λείπει:
    • Ένα ποτήρι με ….. (νερό, γάλα)
    • Μία κούπα………..(καφέ, τσάι)
    • Μία φέτα………..(ψωμί, σαλάμι)
    • Ένα κομμάτι ……..(κέικ)
    • Ένα κουτί με……..(γάλα, καφέ)
    • Ένα ζευγάρι………(παπούτσια)
    • Ένα λίτρο ………..(γάλα, νερό, κρασί)
  • Συνεχίστε την άσκηση με παροιμίες
  • Κάντε μία δημιουργική δραστηριότητα και μαγειρέψτε μαζί ένα κέικ ή μία μηλόπιτα. Χωρίστε τη δραστηριότητα σε μικρά βήματα (συγκέντρωση όλων των υλικών στη λίστα, ανάμιξη των υλικών, κόψιμο των φρούτων κα)
  • Επιλέξτε μία ευχάριστη δραστηριότητα να κάνετε μαζί, όπως να κόψετε φωτογραφίες από περιοδικά που σας αρέσουν και να κάνετε ένα κολλάζ
  • Βρείτε ευκαιρία να ασχοληθείτε μαζί με την κηπουρική είτε στο μπαλκόνι ή στον κήπο
  • Σε ένα κατάστημα παιχνιδιών μπορείτε να βρείτε εικόνες από αντικείμενα ή μπορείτε να εκτυπώσετε εικόνες από το διαδίκτυο. Ζητήστε από τον άνθρωπο που φροντίζετε να ονομάσει τις εικόνες και στη συνέχεια να προσπαθήσει να τις ομαδοποιήσει (για παράδειγμα έπιπλα, μέσα μεταφοράς, ρούχα, παιχνίδια κα). Εάν δεν είναι εύκολο να κατονομάσει τα αντικείμενα, δώστε αρχικά το σκοπό χρήσης του αντικειμένου και στη συνέχεια τα αρχικά γράμματα της λέξης. Εάν παραμένει η δυσκολία, ονομάστε εσείς το αντικείμενο. Στόχος της άσκησης είναι να το διασκεδάσετε και να μην ταλαιπωρήσετε τον άνθρωπό σας.
  • Χρησιμοποιήστε τις παρακάτω ερωτήσεις για να ξεκινήσετε μία συζήτηση για την περίοδο της πρώτης εργασίας:
    • Πώς βρήκε την πρώτη δουλειά;
    • Εκείνη την εποχή ποιος ήταν ο μισθός;
    • Ποια ήταν τότε η τιμή του ψωμιού;
    • Θυμάται κάποιο περιστατικό από εκείνο τον καιρό που δούλευε;

Θυμηθείτε ο στόχος σας είναι η κοινή δραστηριότητα και η διασκέδαση. Προσπαθήστε να μην νιώσει το άτομο ότι το εξετάζετε, αλλά ότι περνάτε ευχάριστα μαζί!! Εάν δε θυμάται κάτι από τις ερωτήσεις, απλά πείτε την απάντηση!

 

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΛΕΞΕΩΝ: ΒΡΕΙΤΕ ΤΗ ΛΕΞΗ

Επίπεδο άσκησης ΗΝΔ

Οδηγίες παιχνιδιού μαζί με άλλο άτομο:

Η παρακάτω άσκηση έχει τη μορφή ενός παιχνιδιού. Καθίστε με την παρέα σας, παιδιά, φίλους ή σύντροφο και εξασκήστε το λόγο σας.

Ζητήστε από το άτομο που κάθεται απέναντί σας να μαντέψει σε ποιο αντικείμενο/λέξη αναφέρεστε. Δώστε του περιθώριο χρόνου έως και 1 λεπτό και πείτε όσες περισσότερες λέξεις μπορείτε που να το περιγράφουν.Αν τελικά ο συμπαίκτης σας δεν βρει τη λέξη, πείτε τα πρώτα γράμματα για να τον βοηθήσετε.

  • Μην πείτε σύνθετες λέξεις, για παράδειγμα για να περιγράψετε τη λέξη «αεροπλάνο», δεν θα πρέπει να πείτε λέξεις με την ίδια ρίζα δλδ αεροδρόμιο, αεροσυνοδός, αερόστατο κα
  • Επίσης για περισσότερη δυσκολία μπορείτε να μην πείτε τις λέξεις στις παρενθέσεις. Ρυθμίστε εσείς τη δυσκολία που θέλετε για εσάς και τον συμπαίκτη σας.
  • Η άσκηση παίζεται εναλλάξ, μόλις τελειώσετε δώστε τη σειρά σας.

Οδηγίες παιχνιδιού εάν είστε μόνος/μόνη στο σπίτι:

Σε περίπτωση που είστε μόνος/μόνη στο σπίτι, μπορείτε να γράψετε για κάθε ουσιαστικό έως και 10 λέξεις που το περιγράφουν καλύτερα. Για περισσότερη δυσκολία μη συμπεριλάβετε τις λέξεις στις παρενθέσεις. 

Για να δείτε τις λέξεις πατήστε εδώ

 

Οδηγίες για τον φροντιστή: Εάν θέλετε να χρησιμοποιήσετε την άσκηση για έναν άνθρωπο με άνοια αρχόμενου ή μεσαίου σταδίου , μπορείτε να την απλοποιήσετε, περιγράφοντας τη λέξη όσο καλύτερα γίνεται. Εάν ο άνθρωπος που φροντίζετε δυσκολεύεται να την εντοπίσει, πείτε τα πρώτα γράμματα και στη συνέχεια δείξτε μία εικόνα.

Εάν θέλετε μπορείτε να δοκιμάσετε να παίξετε εναλλάξ, αν όμως αυτό δεν προκαλεί σύγχυση στον άνθρωπο σας. Θυμηθείτε είναι ένα παιχνίδι!!

Α. Ευθυμίου,  Ψυχολόγος

post

Δραστηριότητες για ανθρώπους με άνοια σε μεσαίο ή/και προχωρημένο στάδιο- part I

Σε αυτή την ενότητα θα σας παρουσιάσουμε μερικές ιδέες για δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι και βασίζονται σε ένα εγχειρίδιο νοητικής ενδυνάμωσης «Κάνοντας τη διαφορά» που δημιουργήθηκε για ένα πρόγραμμα νοητικής ενδυνάμωσης ανθρώπων με άνοια το 2006 στην Αγγλία. Συνδυάζει ασκήσεις ψυχαγωγικές, συζητήσεις, θεραπεία δι’ αναμνήσεων και αισθητηριακή ενδυνάμωση.

Ειδικά η θεραπεία δι’ αναμνήσεων αποτελεί ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο για την ενδυνάμωση ανθρώπων με άνοια, αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να είσαστε προσεκτικοί να μην «ξυπνήσετε επώδυνες αναμνήσεις». Όσο βέβαια καλύτερα γνωρίζετε τη ζωή ενός ατόμου που φροντίζετε τόσο λιγότερο είναι πιθανό να ρωτήσετε κάτι που μπορεί να το στενοχωρήσει.

Ενδεικτικές δραστηριότητες:

  • Συζητήστε για τη μέρα, το μήνα, το έτος, τον καιρό, την ώρα της ημέρας και τη γειτονιά σας
  • Συζητήστε κάτι που ακούσατε στις ειδήσεις. Μπορείτε να φέρετε μία εφημερίδα και να συζητήσετε θέματα που σημειώσατε ή και φωτογραφίες. Παράλληλα μπορείτε να προτείνετε να πιείτε μαζί ένα ρόφημα
  • Τραγουδήστε μια γνωστή μελωδία
  • Μπορείτε να βρείτε στο YouTube εσωτερικούς και εξωτερικούς ήχους του περιβάλλοντος, δοκιμάστε να μαντέψετε μαζί αυτούς τους ήχους (εσωτερικοί ήχοι: https://www.youtube.com/watch?v=dZ1Rx3GDWBA&list=RDdZ1Rx3GDWBA&start_radio=1, εξωτερικοί ήχοι: https://www.youtube.com/watch?v=Ii-oNQ2aTmc&list=RDdZ1Rx3GDWBA&index=2) . Μπορείτε να συνδυάσετε τους ήχους με φωτογραφίες που θα έχετε βρει στο διαδίκτυο
  • Προμηθευτείτε από ένα κατάστημα παιχνιδιών παιδικά μουσικά όργανα και ζητήσετε από το άτομο που φροντίζετε να συνοδεύσει με κάποιο από τα όργανα τραγούδια που του αρέσουν
  • Συζητήστε για την παιδική ηλικία και για αγαπημένα γλυκά. Εάν κάποια από αυτά είναι εύκολο να τα μαγειρέψετε ή είναι διαθέσιμα σε φούρνους και ζαχαροπλαστεία, μπορείτε να δώσετε την ευκαιρία να τα δοκιμάσει και πάλι
  • Συζητήστε για αγαπημένα φαγητά. Δώστε κατηγορίες και ζητήστε φαγητά από όλα τα είδη κατηγοριών, σούπες, κρέας, λαχανικά, ψάρια κα. Ζητήστε να σας πει όσα περισσότερα φαγητά γνωρίζει. Εάν δυσκολεύεται βοηθήστε δίνοντας τα πρώτα γράμματα από ένα φαγητό
  • Χρησιμοποιήστε τις παρακάτω ερωτήσεις για να ξεκινήσετε μία συζήτηση:
    1. Θα πρέπει οι γυναίκες και οι άντρες να έχουν διαφορετικούς ρόλους;
    2. Θα πρέπει να σταματάμε τη δουλειά μία συγκεκριμένη ηλικία και πότε να είναι αυτό; Εσύ πότε σταμάτησες;
    3. Είναι τα κινητά τηλέφωνα χρήσιμα;
    4. Ποιο είναι το αγαπημένο σου μέρος;
  • Αναζητήστε στο τάμπλετ φωτογραφίες διάσημων προσώπων που γνώριζε ο άνθρωπος που φροντίζετε. Ρωτήστε εάν του/της φαίνονται γνωστά πρόσωπα. Εάν δε θυμάται τα ονόματα, δώστε πρώτα κάποια βοήθεια και στη συνέχεια πείτε εσείς το όνομα.Ρωτήστε στη συνέχεια ποια πρόσωπα φαίνονται μεγαλύτερα σε ηλικία και ποια νεότερα ή ποια θεωρεί πιο όμορφα.

Θυμηθείτε ο στόχος σας είναι η κοινή δραστηριότητα και η διασκέδαση. Προσπαθήστε να μην νιώσει το άτομο ότι εξετάζεται, αλλά ότι περνάτε ευχάριστα μαζί!! Εάν δε θυμάται κάτι από τις ερωτήσεις, απλά πείτε την απάντηση! Ακολουθεί και δεύτερο μέρος!

Α. Ευθυμίου,

Ψυχολόγος

 

post

Αποφασίζοντας για την υγεία τη δική σας και του ανθρώπου που φροντίζετε

Αναδημοσιεύουμε ένα ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με τη μη συμμόρφωση στις ιατρικές οδηγίες, το οποίο δημοσιεύτηκε στο Περιοδικό της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών, τεύχος  Νο 49, σελ 16.  Μπορείτε να καταβάσετε τα περιοδικά της Εταιρείας στο σύνδεσμο εδώ

 

«Πόσο εύκολο είναι να ακολουθήσετε τις οδηγίες που σας δίνει ο γιατρός σας για να αποφασίσετε για την υγεία τη δική σας και του ανθρώπου που φροντίζετε» ;

Έχετε σκεφτεί πώς θα απαντούσατε στην παραπάνω ερώτηση; Δοκιμάστε να δώσετε μία ειλικρινή απάντηση. Είναι δύσκολο;

Μη σας ανησυχεί, δεν είναι δύσκολο μόνο για εσάς, αλλά και για ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων είτε φροντίζουν έναν άνθρωπο με άνοια είτε όχι.

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς ακολουθούμε τις οδηγίες των επαγγελματιών υγείας χωρίς δεύτερη σκέψη και πολλές φορές χωρίς καμία ερώτηση.

Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στην παθητική στάση που μπορεί να υιοθετούμε απέναντι στους επαγγελματίες υγείας και στην απόφαση που μπορεί να λάβουμε από κοινού με το γιατρό μας.

Η μη συμμόρφωση με τις ιατρικές οδηγίες ως έννοια έχει εμφανιστεί από το 1974 και εκείνη την περίοδο, οι ειδικοί στο χώρο τη θεωρούσαν ως χαρακτηριστικό των ασθενών που δεν «συμμορφώνονταν», ήταν «ανυπάκουοι», «αναξιόπιστοι», «διαφέραν» και δε «συνεργάζονταν» (1). Σήμερα η παραπάνω έννοια έχει αντικατασταθεί με την «πιστή τήρηση» των ιατρικών οδηγιών και αναφέρεται τον ενεργό ρόλο του ασθενή και της οικογένειας του στη λήψη αποφάσεων.

Ο γιατρός είναι αυτός που θέτει την ατζέντα για τη λήψη των αποφάσεων και στη συνέχεια καθοδηγεί ή διευκολύνει τον ασθενή και την οικογένειά του στην καλύτερη δυνατή απόφαση  που να ικανοποιεί τις ανάγκες του.

Ενδεικτικά,  λόγοι που επηρεάζουν τους φροντιστές στην τήρηση των ιατρικών οδηγιών για τα φάρμακα είναι πολλοί, όπως οι θετικές συνέπειες ενός φαρμάκου στους ασθενείς, η χορήγηση του φαρμάκου από τον φροντιστή, η εύκολη επικοινωνία με το γιατρό, οι θετικές πεποιθήσεις σχετικά με τη σοβαρότητα και εξέλιξη της νόσου και το χαμηλό κόστος του φαρμάκου. Αντίθετα, η λήψη περισσότερων των τεσσάρων φαρμάκων από τους ασθενείς (πολυφαρμακία) , οι παρενέργειες, οι αρνητικές πεποιθήσεις για την εξέλιξη της νόσου και το υψηλό κόστος επιδρούν αρνητικά στην τήρηση των οδηγιών (2).

Στην περίπτωση της άνοιας, η λήψη μίας απόφασης σε σχέση με τη θεραπεία είναι πολύπλευρη και είναι σημαντικό να περιλαμβάνονται όλα τα μέρη δηλαδή ο άνθρωπος με άνοια, η οικογένεια του, ο γιατρός και οι άλλοι επαγγελματίες υγείας.

Με ποιο τρόπο όμως θα είστε σίγουροι ότι λάβατε τη σωστή απόφαση για τον άνθρωπο που φροντίζετε;

Για να μπορέσετε να λάβετε αποφάσεις σε συνεργασία με το γιατρό σας, θα πρέπει αρχικά να ενημερωθείτε για τις διαφορετικές διαστάσεις της νόσου (διάγνωση, συμπτώματα, εξέλιξη, θεραπεία, διαχείριση διαταραχών συμπεριφοράς, υπηρεσίες), δηλαδή να ενισχύσετε την Εγγραμματοσύνη σας σε θέματα για την άνοια.

Στη σημερινή εποχή, όλες αυτές τις πληροφορίες μπορείτε να τις βρείτε από πολλές διαφορετικές πηγές όπως:

  • Από το γιατρό σας.Είναι σημαντικό να μη διστάζετε να ρωτάτε ό,τι σας απασχολεί κατά την επίσκεψή στον ειδικό γιατρό. Είναι επίσης σημαντικό να πηγαίνετε προετοιμασμένοι, έχοντας σημειώσει όλες τις ερωτήσεις που θέλετε να κάνετε, όπως για παράδειγμα, σχετικά με την εξέλιξη, τα συμπτώματα, τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής, τον τρόπο χορήγησης και τις διαθέσιμες υπηρεσίες για τους ανθρώπους με άνοια, αλλά και για εσάς.
  • Από τους επαγγελματίες υγείας των Κέντρων Ημέρας και των συμβουλευτικών σταθμών για την άνοια. Οι επαγγελματίες υγείας είναι διαθέσιμοι να λύσουν απορίες και να καθοδηγήσουν, όταν χρειάζεται. Στα κέντρα ημέρας, προσφέρονται πολλές υπηρεσίες για την ενημέρωση και υποστήριξη των φροντιστών.
  • Από τις ομάδες των φροντιστών. Μερικές φορές, η συμμετοχή σε μία ομάδα φροντιστών μπορεί να είναι πολύ βοηθητική για τη συζήτηση προσωπικών ζητημάτων που μπορεί να διστάζετε να μοιραστείτε με τους επαγγελματίες υγείας, μέσα στο πλαίσιο μιας τακτικής επίσκεψης στο ιατρείο μνήμης.
  • Από το διαδίκτυο. Εάν χρησιμοποιείτε το διαδίκτυο, μπορείτε να βρείτε πλήθος πληροφοριών που αφορούν την άνοια. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος αυτών των πληροφοριών για να μην τρομοκρατηθείτε.

Ενδεικτικά για να αντιληφθείτε εάν η πηγή σας είναι αξιόπιστη μπορείτε να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα: α) ανήκει η  σελίδα σε αξιόπιστο φορέας (πχ εταιρεία Alzheimerή άλλο ιατρικό φορέα), β) πότε έγινε η τελευταία ανανέωση, γ) είναι το κείμενο που διαβάσατε υπογεγραμμένο, δ) χρησιμοποιεί πρόχειρη γραφή ή είναι πιο επίσημο το κείμενο.

  • Από φίλους και συγγενείς που έχουν παρόμοια εμπειρία. Η ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη φίλων και συγγενών που έχουν περάσει ή περνούν την ίδια εμπειρία είναι πολύ σημαντική. Να θυμάστε να διασταυρώνετε πάντα την πληροφορία από τους φίλους και συγγενείς με τους ειδικούς στο χώρο.
  • Από τον φαρμακοποιό. Ο φαρμακοποιός στη γειτονιά μας, είναι ίσως από τους πρώτους ανθρώπους που ρωτάμε για καθοδήγηση σχετικά με τα συμπτώματα που εμφανίζονται. Πολλές φορές ένας ενημερωμένος φαρμακοποιός μπορεί να σας κατευθύνει σωστά για τις διαθέσιμες υπηρεσίες για την άνοια στη γειτονιά, και να σας παραπέμψει στο γιατρό όταν χρειαστεί.

Αρετή Ευθυμίου

Ψυχολόγος, PhD

 

Βιβλιογραφικές πηγές:

  1. Stimson G V. OBEYING DOCTOR ’ S ORDERS : A VIEW THE OTHER SIDE * FROM. Soc Sci Med. 1974;8:97–104.
  2. Kelly M, McCarthy S, Sahm LJ. Knowledge, attitudes and beliefs of patients and carers regarding medication adherence: A review of qualitative literature. Eur J Clin Pharmacol. 2014;70(12):1423–31.